โสมเป็นสมุนไพรที่มีชื่อเสียงและถูกใช้มายาวนานทั้งในเอเชียและทั่วโลก ด้วยคุณสมบัติที่หลากหลายทั้งการเสริมสร้างพลังงาน ลดความเครียด และช่วยฟื้นฟูสุขภาพ ทำให้สารสกัดจากโสมกลายเป็นส่วนประกอบหลักในผลิตภัณฑ์อาหารเสริมบำรุงร่างกาย โดยสารสกัดจากโสมไม่เพียงแต่ได้รับความนิยมในกลุ่มรักสุขภาพเท่านั้น แต่ยังเป็นตัวช่วยสำคัญในการรักษาสมดุลสุขภาพรอบด้าน ดังนั้น การทำความเข้าใจเกี่ยวกับประโยชน์ ชนิด และวิธีการเลือกใช้โสมในผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจึงเป็นสิ่งสำคัญในการเลือกผลิตภัณฑ์ที่เหมาะสมกับความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย เรามาดูกันเลยว่ามีข้อมูลอะไรเกี่ยวกับสารสกัดจากโสมที่น่าสนใจบ้าง?
สารสกัดจากโสม คืออะไร?
สารสกัดจากโสม (Ginseng extract) คือ สารสกัดที่ได้จากรากของโสม ซึ่งเป็นพืชสมุนไพรชนิดหนึ่งที่จัดอยู่ในกลุ่มพืชล้มลุก ซึ่งสามารถปลูกให้ใช้งานได้ค่อนข้างยาก โดยโสมจัดว่าเป็นราชาแห่งสมุนไพร และถูกใช้เป็นยารักษาโรคมานานหลายศตวรรษทั้งในภูมิภาคเอเชียและในสหรัฐอเมริกา โดยชนิดของโสมที่ได้รับความนิยมมากที่สุด คือ โสมจีน โสมเกาหลี และโสมอเมริกัน ซึ่งแต่ละชนิดมีคุณสมบัติที่แตกต่างกันเล็กน้อย ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์และอายุของโสม
ในปัจจุบัน สารสกัดจากโสมมักถูกนำมาใช้ในผลิตภัณฑ์อาหารเสริมและเครื่องสำอางหลากหลายประเภท เนื่องจากมีการศึกษาพบว่าโสมสามารถช่วยเพิ่มพลังงาน ลดความเครียด ปรับสมดุลฮอร์โมน และช่วยส่งเสริมการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน นอกจากนี้ โสมยังมีคุณสมบัติในการต้านอนุมูลอิสระและส่งเสริมการฟื้นฟูสภาพผิว จึงทำให้ได้รับความนิยมในผลิตภัณฑ์บำรุงผิวเช่นกัน
สารสกัดสำคัญจากโสม มีอะไรบ้าง?
สารสำคัญที่พบในโสมและมีประโยชน์ต่อร่างกายมากที่สุดคือ จินเซนโนไซด์ (Ginsenosides) เป็นกลุ่มสารที่มีฤทธิ์ทางชีวภาพหลากหลายชนิด โดยแต่ละชนิดของจินเซนโนไซด์จะมีคุณสมบัติแตกต่างกันในการปรับสมดุลระบบร่างกาย เช่น การเพิ่มพลังงาน ลดความเครียด และส่งเสริมระบบภูมิคุ้มกัน
นอกจากจินเซนโนไซด์ โสมยังมีสารสำคัญอื่น ๆ เช่น เปปไทด์ (Peptides) ที่ช่วยฟื้นฟูและซ่อมแซมเซลล์ในร่างกาย และสารต้านอนุมูลอิสระ (Antioxidants) ที่ช่วยลดการเกิดความเสียหายต่อเซลล์จากการทำลายของอนุมูลอิสระ นอกจากนี้ ยังมี วิตามินและแร่ธาตุต่าง ๆ หลากหลายชนิดที่ช่วยในการบำรุงร่างกายให้แข็งแรง รวมถึงช่วยชะลอไม่ให้เซลล์เสื่อมเร็วด้วย
ชนิดของโสมที่นิยมนำมาใช้เป็นอาหารเสริม
โสมเป็นพืชสมุนไพรที่มีหลายสายพันธุ์ แต่ละชนิดมีลักษณะและคุณสมบัติที่แตกต่างกัน โสมบางชนิดช่วยเพิ่มพลังงานและสมาธิ ขณะที่บางชนิดช่วยลดความเครียดและเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน เนื่องจากคุณสมบัติหลากหลาย โสมจึงถูกนำมาใช้ในผลิตภัณฑ์อาหารเสริมเพื่อช่วยบำรุงสุขภาพให้ตอบโจทย์ความต้องการที่หลากหลาย โดยโสมที่นิยมใช้เป็นอาหารเสริมมากที่สุดมีดังนี้
โสมเกาหลี (โสมคน หรือ หยิ่งเซียม)
โสมเกาหลีเป็นโสมที่มีฤทธิ์ร้อนและมีสารจินเซนโนไซด์สูง ช่วยเพิ่มพลังงาน เสริมสมรรถภาพร่างกาย และกระตุ้นการทำงานของสมอง โสมเกาหลีเป็นที่นิยมสำหรับผู้ที่ต้องการความกระฉับกระเฉงและลดความเหนื่อยล้า
โสมอเมริกัน (เอี่ยเซียม)
โสมอเมริกันเป็นโสมที่มีฤทธิ์เย็น ช่วยลดความเครียดและเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการสมดุลความร้อนในร่างกายและช่วยในการผ่อนคลาย นิยมใช้ในอาหารเสริมเพื่อลดอาการเหนื่อยล้า ลดอาการเหงือกอักเสบ กระหายน้ำ
โสมไซบีเรีย (Eleutherococcus senticosus)
โสมไซบีเรียเป็นโสมชนิดหนึ่งที่แตกต่างจากโสมเกาหลีและโสมอเมริกัน โดยจะมีสารอีลิวเธโรไซด์ (Eleutherosides) ที่ช่วยเพิ่มความทนทานและความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการเสริมสร้างความแข็งแรงของร่างกาย ลดความเครียดจากการทำงานหนัก หรือเร่งการฟื้นตัวของกล้ามเนื้อ จึงเป็นที่นิยมในกลุ่มนักกีฬา
โสมจีน (ชั่งชิก)
โสมชนิดนี้มีสรรพคุณช่วยส่งเสริมการไหลเวียนของเลือดและลดการอักเสบ จึงนิยมใช้ในผลิตภัณฑ์อาหารเสริมเพื่อบำรุงสุขภาพหัวใจและหลอดเลือด ไปจนถึงการควบคุมความดันเลือดด้วยเช่นกัน
ประโยชน์ของสารสกัดจากโสม
โสมถือเป็นสมุนไพรที่มีประวัติการใช้มายาวนานในทางการแพทย์เนื่องจากคุณสมบัติทางยาที่หลากหลาย โสมสามารถช่วยเสริมสร้างสุขภาพในหลาย ๆ ด้าน ด้วยสารสำคัญอย่างจินเซนโนไซด์ที่มีฤทธิ์ในการปรับสมดุลร่างกาย สารสกัดจากโสมจึงได้รับความนิยมมากขึ้นในผลิตภัณฑ์อาหารเสริมและยาบำรุง มาดูกันว่าประโยชน์ของสารสกัดโสมมีอะไรบ้าง?
เพิ่มพลังงานและความสดชื่น
สารสกัดจากโสมช่วยกระตุ้นระบบประสาทได้ดั ทำให้เรารู้สึกมีพลังงานเพิ่มขึ้นและช่วยลดความอ่อนล้าของร่างกาย เหมาะสำหรับผู้ที่รู้สึกเหนื่อยง่ายหรือต้องการความกระปรี้กระเปร่าระหว่างวัน การบริโภคสารสกัดจากโสมเป็นประจำจะช่วยเพิ่มสมรรถภาพในการทำงานและการออกกำลังกายได้
ลดความเครียด
โสมมีคุณสมบัติในการปรับสมดุลฮอร์โมนคอร์ติซอล ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับความเครียด ทำให้ร่างกายสามารถรับมือกับความเครียดได้ดีขึ้น นอกจากนี้ยังช่วยกระตุ้นการทำงานของสมอง ทำให้มีสมาธิดีขึ้นและลดความวิตกกังวลต่าง ๆ ได้ดีด้วย
ส่งเสริมการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน
โสมช่วยกระตุ้นการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน ทำให้ร่างกายสามารถต่อต้านการติดเชื้อได้ดีขึ้น เหมาะสำหรับผู้ที่มีภูมิคุ้มกันอ่อนแอหรือป่วยบ่อย การใช้สารสกัดจากโสมอาจช่วยลดความเสี่ยงของการติดเชื้อและช่วยฟื้นฟูร่างกายหลังจากการเจ็บป่วยได้ด้วยเช่นกัน
ส่งเสริมการทำงานของสมองและความจำ
สารสกัดจากโสมมีผลช่วยเพิ่มการไหลเวียนของเลือดไปยังสมอง ทำให้การทำงานของสมองดีขึ้น รวมถึงช่วยป้องกันภาวะสมองเสื่อมและความจำเสื่อมในผู้สูงอายุ หากทานสารสกัดจากโสมในระยะยาวอาจสามารถช่วยเสริมสร้างความจำและป้องกันปัญหาทางด้านสมองในระยะยาว
บำรุงผิวพรรณและชะลอการเกิดริ้วรอย
สารต้านอนุมูลอิสระในโสมช่วยปกป้องเซลล์ผิวจากความเสียหายที่เกิดจากสารอนุมูลอิสระประเภทต่าง ๆ ซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิดริ้วรอย ผิวเสีย ไม่เรียบเนียนกระจ่างใส การใช้โสมในผลิตภัณฑ์บำรุงผิวจะช่วยให้ผิวดูอ่อนเยาว์ ริ้วรอยและดูลดเลือนลง นอกจากนี้ โสมยังช่วยกระตุ้นการสร้างคอลลาเจน ทำให้ผิวเต่งตึงและกระชับมากขึ้นอีกด้วย
ปรับสมดุลฮอร์โมนในร่างกาย
โสมมีฤทธิ์ช่วยปรับสมดุลฮอร์โมนในร่างกาย ทั้งในผู้ชายและผู้หญิง ซึ่งสามารถช่วยในเรื่องสมรรถภาพทางเพศได้ นอกจากนี้ โสมยังช่วยกระตุ้นการผลิตฮอร์โมนที่ส่งผลต่อการทำงานของระบบต่าง ๆ ของร่างกาย (แต่ยังต้องมีการศึกษาเพิ่มเติมว่าสามารถช่วยเพิ่มสมรรถภาพทางเพศได้จริงหรือไม่)
การเลือกใช้สารสกัดจากโสมในผลิตภัณฑ์อาหารเสริม
สารสกัดจากโสมเป็นส่วนผสมที่เจ้าของแบรนด์หลายเจ้านิยมนำมาใช้ในผลิตภัณฑ์อาหารเสริม การเลือกใช้สารสกัดจากโสมสำหรับเจ้าของแบรนด์ที่สนใจผลิตอาหารเสริมจึงมีความสำคัญอย่างยิ่ง เพื่อให้ได้ประโยชน์สูงสุดและตอบโจทย์ความต้องการของผู้บริโภคจริง ๆ เรามาดูกันว่ามีปัจจัยอะไรต้องพิจารณาบ้าง
รูปแบบของผลิตภัณฑ์
สารสกัดจากโสมสามารถนำมาทำเป็นผลิตภันฑ์ได้หลายรูปแบบ เช่น อาหารเสริมแคปซูล อาหารเสริมแบบผง ชาโสม หรืออาหารเสริมแบบน้ำชง โดยแต่ละรูปแบบมีข้อดีที่แตกต่างกัน เช่น แคปซูลและผงมีความสะดวกในการบริโภคและพกพา ส่วนชาจะช่วยให้ได้ความรู้สึกผ่อนคลายในระหว่างการดื่ม หรือแบบน้ำชงอาจจะเหมาะกับคนที่ดื่มน้ำน้อยหรืออยากให้ได้รสชาติ เป็นต้น เจ้าของแบรนด์จะต้องตัดสินใจเลือกรูปแบบของผลิตภัณฑ์ที่ตอบโจทย์กลุ่มเป้าหมายของตนเอง
คำแนะนำในการใช้
การใช้สารสกัดจากโสมให้ได้ผลดีควรคำนึงถึงปริมาณที่เหมาะสม การบริโภคโสมในปริมาณที่สูงเกินไปอาจทำให้เกิดผลข้างเคียง เช่น นอนไม่หลับ หรือกระสับกระส่าย เจ้าของแบรนด์จึงต้องคำนึงถึงการแนะนำให้บริโภคตามปริมาณที่แนะนำบนฉลากผลิตภัณฑ์ และจะต้องเป็นปริมาณที่ทานแล้วเห็นผลจริง ไม่ก่อให้เกิดผลข้างเคียง หรือการตกค้าง เพื่อสร้างความน่าเชื่อถือให้กับแบรนด์
ข้อควรระวังและผลข้างเคียง
จากข้อมูลที่ได้กล่าวมาจะเห็นได้ว่าถึงแม้ตัวโสมจะมีประโยชน์หลากหลาย แต่ก็มีข้อควรระวังเช่นกัน โดยเฉพาะในผู้ที่มีปัญหาสุขภาพ เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ หรือผู้ที่รับประทานยาต้านการแข็งตัวของเลือด ควรปรึกษาแพทย์ก่อนใช้โสม นอกจากนี้ ผู้ที่ตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร ควรหลีกเลี่ยงการใช้โสมเพื่อป้องกันผลกระทบต่อสุขภาพของแม่และทารกในครรภ์ด้วย
สรุป
สารสกัดจากโสม มีประโยชน์ต่อสุขภาพในหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นการเพิ่มพลังงาน ลดความเครียด กระตุ้นการฟื้นตัวของกล้ามเนื้อ การเสริมสร้างระบบภูมิคุ้มกัน บำรุงผิวพรรณ และปรับสมดุลฮอร์โมน การเลือกใช้สารสกัดจากโสมในผลิตภัณฑ์อาหารเสริมควรพิจารณาจากชนิดของโสม รูปแบบผลิตภัณฑ์ ปริมาณที่เหมาะสม และข้อควรระวัง เพื่อให้ได้ประโยชน์สูงสุดและหลีกเลี่ยงผลข้างเคียงที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้สารสกัดจากโสมแบบผิดวิธี เจ้าของแบรนด์จะต้องให้ความสำคัญกับปัจจัยต่าง ๆ เหล่านี้ เพื่อสร้างแบรนด์อาหารเสริมสารสกัดจากโสมที่น่าเชื่อถือ เห็นผล และดีต่อกลุ่มเป้าหมายในระยะยาว

